Kafeine Dair…

POSTED BY Dyt. Esma AKÇA | Eki, 17, 2012 |

Kafein ; kahve , çay , yeşil çay , oolong çayı gibi fermente olmuş çaylarda, kolalı içeceklerde , enerji içeceklerinde, kakaoda , kola bitkisinde bulunan , uyarıcı özelliğe sahip , kan basıncını dönemsel olarak arttıran bir bileşik. Peki bu uyarıcıyı ne zaman ve ne kadar kullanmak gerek?

Kafein özellikle kadınlar açısından iki ucu keskin bıçak. Belli bir miktara kadar tüketimi metabolizmayı hızlandırıp yağ yakımını arttırsa da fazla tüketimi selülit oluşumunu desteklemekte. Yine kafein içeren içeceklerin diüretik etkisiyle vücuttan su kaybettirdiğini düşünürsek kullanım miktarını sınırlamakta fayda var. Günde 1 fincan Türk kahvesi + 2 açık fincan siyah çayı geçmemeliyiz. Bu etkilerinin dışında kafeinin mükemmel bir uyarıcı ve enerji verici olduğunu , metabolizmayı dönemsel olarak hızlandırdığını , sabah kalktığımızda ve gün içerisinde uykulu ve yorgun olduğumuz anlarda kurtarıcımız olduğunu da unutmamak lazım. Yine yemeğin üzerine içtiğiniz kahve – özellikle de Türk kahvesi- sindirime yardımcı olur. Ayrıca kafein içeren içecekleri spor öncesinde alarak antrenman boyunca daha hareketli ve zinde oluruz.

Kafeini kahve içerek almayı tercih ederseniz kafeinin ani bir etkiyle size enerji verdiğini hissedersiniz, fakat etkisini göstermekteki hız etkisinin geçişinde de mevcuttur. Siyah çay ve yeşil çay gibi polifenol içeriği yüksek içeceklerle kafein alındığında ise , bu polifenollerden dolayı daha geç emilime uğrayan kafein size kademe kademe bir enerji verecek ve daha uzun süre canlılık ve yenilenme sağlayacaktır. Yine spor sonrasında yenilenme sağlamak için kullanılan enerji içeceklerindeki yüksek kafein ile yorgunluğunuzu birden atıp hayata kaldığınız yerden devam edersiniz. Ancak enerji içeceklerindeki yoğun miktarda ve dolaşıma hızla karışabilecek özellikte bulunan saf kafein aniden kan basıncını ve kalp ritmini arttırdığı için içilen miktara dikkat edilmesi gerek. Spordan önce alınması durumunda ise antrenman sırasındaki artmış kalp atım hızına bir de bu uyarıcı etki eklendiğinde kalp krizi geçirme ihtimali olduğundan antrenman öncesinde daha az yoğunluğa sahip Türk kahvesi ya da espresso gibi doğal kafein kaynaklarını kullanmak daha sağlıklı olacaktır.

Kafein kullanımında kafeine karşı hassasiyet , kalp ve tansiyon problemleri olup olmaması , hamilelik , mide problemleri ,sinirlilik ve anksiyete durumları önemlidir. Çünkü bu uyaran kalp atım hızınızı , kan basıncınızı arttıracak , metabolizmayı hızlandırarak sizi olaylara karşı daha duyarlı hale getirecektir ve mide asidi salınımını arttıracak ve yanmaya sebep olabilecektir( çay hariç olmak üzere) .

Kafein genellikle bağımlılık oluşturmasa da düzenli ve yüksek miktarlarda kafein tüketen bireylerde kafein kesildiğinde sinirlilik , baş ağrısı gibi hafif yoksunluk belirtileri görülebilir.

Kafein aldığımız saatlerde çok önemli!  Güne başlamak için siyah çay / kahve / yeşil çay tercih edilebilir. Yine devam eden saatlerde ve yemekten sonra yeşil çay / oolong çayı tercih edilmelidir. Rehavetin çöktüğü ikindi saatlerinde ise canlandırıcı olarak yoğun ve hızlı emilen kafein içeriğiyle kahve idealdir. Kafein tüketimi akşam altıya kadar yapılmalı sonrasında kafein miktarı az ve emilim hızı yavaş olan çaylardan açık olarak tüketilebilir ya da tüketilmemesi daha uygundur. Aksi takdirde uykuya geçişte sorunlar yaşayabilirsiniz.

Kafeinin vücutta tam olarak yaptığı şey ; kandaki adenozini  – adenozin , merkezi sinir sistemini frenleyerek dinginlik ve sakinlik veren bir kimyasal-  engelleyerek sinir sisteminin çalışmasını hızlandırır ve dopamin salınımını arttırır. Bu sayede daha dinç  ve uyarılmış , daha dikkatli , daha mutlu hissederiz.

100mg kafein zihninizi ortalama 45 dakika boyunca açık tutacaktır. Yani dikkat gerektiren bir proje , toplantı ya da antrenmana başlamadan önce bir fincan filtre kahve size çok iyi gelecektir.

Yine kafeinin iyi bir antioksidan olduğunu unutmamak gerekir. Buna ek olarak araştırmalar gösteriyor ki düzenli kahve tüketen bireylerin kalp yetmezliğinden hayatlarını kaybetme ihtimalleri tüketmeyenlere göre %50 daha azdır. Ayrıca kafein dönemsel olarak metabolizmayı hızlandıran bir bileşik olduğu için daha fazla yağ yakmanıza yardımcı olacaktır.

Ancak kahve / çay ve diğer kafein kaynaklarını tükettikten sonra bir o kadar da ekstra su içmeyi ihmal etmeyin ve gün içerisinde maden suyu takviye etmeye çalışın. Kafein etkisiyle idrarla atılan suya ek olarak başta kalsiyum olmak üzere mineral atımı da olur ve düzenli ve yüksek miktarlarda kullanımıyla kemik erimesi için bir tehdit oluşturmaktadır.

Dyt. Esma AKÇA

TAGS : çay diyet kafein kahve Sağlıklı beslenme tansiyon yeşil çay