Ergenlik dönemi ve beslenme

POSTED BY Dyt. Esma AKÇA | Oca, 08, 2013 |

Ergenlik , çocukluktan sonraki ilk gençlik dönemidir , çocuğun yetişkinliğe geçişinin başlangıcıdır . Her açıdan zor ve sancılı bir dönemdir. Bu dönemde gerek fiziksel gerekse psikolojik farklılaşmalar başlar. Cinsiyet olgusu ve buna bağlı fiziksel değişimler belirginleşmeye başlar. Vücut algısının çok önemli bir hal aldığı bu dönemde bazı beslenme bozuklukları görülebilir. Bu daha yoğunluklu olarak obezitedir. Bir kısım gençlerde de özellikle kızlarda anoreksiyadır.
Obezite, olması gereken vücut ağırlığının üzerine çıkarak vücuda fazla miktarda yağ depolanmasıdır. Obez bireylerde düzensiz ve aşırı yeme davranışı görülür. Anoreksiyada ise birey yetersiz ve dengesiz beslenerek olması gereken ağırlığın altına düşmüştür ve yemeyi reddeder. Bu davranışların ikisi de eşit derecede tehlikeli ve yanlıştır.

Bu dönemdeki alışkanlıkların yetişkinlik dönemindeki davranışlar için temel oluşturduğunu düşünürsek , bu tip yanlış beslenme algılarının acilen düzeltilmesi gerekir. Çocuğa dengeli ve yeterli beslenmenin önemi ve gerekleri anlatılmalıdır. Doğru beslenme sadece uygun ağırlığa sahip olmak için önemli değildir aynı zamanda bu dönemde kemik ve diş gelişimi de hızla ilerler. Yetersiz ya da dengesiz bir besin örüntüsü gelişimi ve büyümeyi olumsuz etkileyecektir. Sadece yeterli enerji değerine sahip yiyeceklerle beslenmek yetmez aynı zamanda bu dönem için büyük öneme sahip olan Kalsiyum , Magnezyum , Fosfor, Demir ,Çinko , Selenyum gibi mineraller ve A,D,E,K, B vit.leri , C vit. , Biyotin gibi vitaminlerden de yeterli miktarda tüketilmesi gerekir. En uygun beslenme doğal beslenmedir. 4-6 öğün şeklinde , mutlaka kahvaltının yer aldığı , akşam yemeklerinin çok geç saatlere bırakılmadığı , taze sebze ve meyveleri içeren , fast fooddan uzak bir beslenme düzeni takip edilmelidir.

Paketli ürünlerden uzak durarak protein kaynaklarının yoğun olduğu – yumurta , süt , et , tavuk , balık , yoğurt , peynir , kefir , kurubaklagiller – bir beslenme düzeni takip edilmelidir. Proteinler kas ve kemiklerin gelişimi için çok önemlidir. Her gün mutlaka 1 yumurta , 2 bardak süt ve en az 1 kase yoğurt tüketilmelidir. Kaslar için temel yakıt maddesi olan karbonhidrat grubu da önemlidir ancak karbonhidrat seçiminde tam tahıl ürünleri ,çorbalar ve taze / kuru meyveler  tercih edilmelidir. Pilav -makarna, kek , börek , hamur işleri porsiyonlarına dikkat edilerek  tüketilmelidir. Şekerli besinler ve çikolatayı az ve seyrek tüketmek , tatlı olarak mümkünse meyve ve süt tatlılarını tercih etmek gerekir. Yağ grubundansa her gün bir küçük avuç yağlı tohum – ceviz , fındık , badem , fıstık , kabak çekirdeği v.b –   ve kahvaltılarda da zeytin tüketimi besleyici olacaktır. Yediğimiz yemeklerden ve besinlerin ( özellikle de protein grubunun) kendi içerisinde bulunan yağlardan yeterince yağ aldığımızı düşünürsek kızartılmış ve aşırı yağ eklenmiş yiyecekler bizim için çok gerekli değildir. Sebze ve salata grubu unutmamak gerekir. Vitamin , mineral ve su deposu olan bu grup düşük enerji değerleriyle kilo alımını önler ve posa içerikleriyle de sindirim sisteminin düzgün çalışmasını sağlar. Yine vücuttaki bütün tepkimelerin temel girdisi olan suyu da 2-3 lt arasında  ve gün içerisine yayarak tüketmek gerekir.

Fiziksel aktivite olmadan sağlıklı bir yaşam düşünülemez. Hareket etmeyen vücut gelişemez. Bu dönemde kasları kuvvetlendirici , duruşu düzeltici ve boyu uzatmaya yardımcı sporlar yapılmalı ve mutlaka gün içerisinde aktif olunmalıdır. Bu sayede enerji dengesi de sağlanarak aşırı yağlanma durumu önlenir. Spor sayesinde hormonların çalışması da etkilendiği için psikolojik durum üzerinde de olumlu etkiler gözlenmektedir.

Dyt. Esma AKÇA

TAGS : anoreksiya ergenlik ergenlik döneminde beslenme obezite Sağlıklı beslenme